پروسه
مترجمِ کتابِ «جامعه باز و دشمنان آن» نوشته:

process. این واژه از دو جزء لاتینی pro (= «فرا»، «پیش») و cedere (= رفتن) برساخته شده است و به طور کلی چنین معنا می‌دهد: پرورش و تحول مداومی که با دگرگونی‌های بسیار ملازمه دارد. پس از این تعریف برمی‌آید که process دربردارنده‌ی دو عنصر «پرورش» و «گردیدن» (= تغییر کردن) است. واژه‌ی «فرآیند» که در دائرةالمعارف مصاحب آمده، هم از حیث لغوی و هم از لحاظ معنوی نادرست است.

(گفتنی است که معادل فرانسوی processus ،process (پروسِسُوس) است. ولی معلوم نیست چرا در نوشته‌ها و گفته‌های گروه‌های چپ از آغاز کلمه‌ی «پروسه» (procès) به کار رفته است که هیچ ربطی به processus ندارد و «محاکمه» معنا می‌دهد. متأسفانه این میراث واژگانیِ غلط را هنوز گاه‌گاه در نوشتارها می‌خوانیم و در گفتارها می‌شنویم.)
<جامعه باز و دشمنان آن - کارل پوپر - ترجمه‌ی امیر جلال‌الدین اعلم - انتشارات نیلوفر - چاپ اول: پاییز 1385 - جلد اول - صفحه‌ی 34 - زیرنویس 3>
اما، در «فرهنگ معاصر فارسی» - پروسه، مترادفِ فرایند دانسته شده و - دو معنا، برای فرایند آورده شده:

1. پدیده‌ای طبیعی که دگرگونی‌های تدریجی در آن به نتیجه‌ای معین می‌رسد <فرایند رشد>
2. رشته‌ای از اقدام‌ها و عمل‌ها در جهت رسیدن به نتیجه‌ای معین؛ جریان؛ روند <فرایند تولید>
<فرهنگ معاصر فارسی یک جلدی - غلامحسین صدری افشار، نسرین حکمی، نسترن حکمی - فرهنگ معاصر - چاپ دوم: 1382>
در فرهنگ Robert هم، دو مدخل، به واژه‌ی procès اختصاص داده شده، و در مدخل دوم، این واژه، مترادفِ Processus دانسته شده:
procès n. m. invar. ■ Didact. Processus ; action, ètat qu'exprime un verbe.
<Le Robert Micro Poche - 1988>
البته Didact. در این فرهنگ این گونه تعریف شده:
didactique : mot ou emploi qui n'existe que dans la langue savante (livres d'ètude, etc.) et non dans la langue parlée ordinaire.
فنی: واژه یا کاربردی که فقط در زبان تخصصی (کتاب‌های آموزشی، و غیره) دیده می‌شود و در زبان محاوره‌یِ روزمره دیده نمی‌شود.
بنابراین، به گمانِ من، نه می‌توان گفت فرایند - دستِ‌کم، از لحاظ معنوی - معادلِ نادرستی برای پروسه است، و نه می‌توان گفت procès هیچ ربطی به processus ندارد.

|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
نویسنده : iranbot
تاریخ : جمعه 20 آذر 1394
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید



ورود کاربران

خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید

رمز عبور را فراموش کرده‌اید؟
حساب کاربری ندارید؟

فراموشی رمز عبور

نام کاربری یا ایمیل خود را وارد کنید

یا

ثبت نام کاربران

در چند ثانیه حساب کاربری خود را بسازید

قبلا ثبت نام کرده‌اید؟

نظرات کاربران

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید